Dziś jest 10.08.2020

Imieniny obchodzą Borys, Filomena, Wawrzyniec, Amadea

Portal podróżniczy etraveler.pl

gwarancja udanych wakacji
Accredited Agent

Mięso dla Czyngis-chana

Autor: Aleksandra Woźniak

Data publikacji: 05.04.2013 21:35

Liczba odwiedzin: 3715

Tagi: azja, chiny, mongolia, mongolia wewnętrzna, religia, turystyka religijna relacje

Czyngis-chan, twórca imperium mongolskiego, był tak wielkim wodzem, że nawet miejsc pochówku ma kilka. W tym jedno w granicach swoich dawnych włości, które obecnie noszą dumną nazwę Państwa Środka. Mauzoleum pośrodku pustyni.

Obo – rytualny kopiec
 
Obo – rytualny kopiec
fot. Aleksandra Woźniak

Czyngis-chan jest jeden, a Mongolie są dwie. Jedna w środku, druga na zewnątrz. „W środku” oznacza oczywiście „w granicach Chin”. Co ciekawe, w tej chińskiej mieszka więcej Mongołów niż w tej „prawdziwej”. A przecież wszyscy oni są potomkami wielkiego wodza, który stworzył imperium rozciągające się od Morza Żółtego po Śródziemne. Mongołowie to najliczniejsza spośród 56 narodowości Państwa Środka. Jest ich tu więcej niż w ich prawdziwej ojczyźnie – w Chinach mieszka bowiem około sześciu milionów (4 mln w Mongolii Wewnętrznej), a w „zewnętrznej” Mongolii – niecałe trzy miliony, z czego połowa w stolicy, Ułan Bator.

Czyngis-chan wielkim wodzem był. Tyle to wie każdy. Ja pamiętałam jeszcze – z wykładu o historii Chin – że jego ojciec nazywał się Jesigej. Tak oryginalnego imienia się nie zapomina. Z kolei syn otrzymał trochę dostojniejsze (i nie budzące żadnych głupich skojarzeń) imię Temudżyn. Urodził się nad rzeką Onon, na stepach północno-wschodniej Mongolii w latach 60. XII wieku. Podobno imię to oznacza „z żelaza” – i nie ma w tym nic dziwnego, naprawdę musiał być twardym zawodnikiem, żeby przeżyć dzieciństwo w jurcie. A w tamtych czasach nie było telewizora zasilanego na baterie słoneczne, jakim to luksusem dysponują współcześnie Mongołowie, Kirgizi oraz inne ludy (pół)koczownicze.

Niestety, trudne dzieciństwo w jurcie stało się jeszcze trudniejsze, albowiem upłynęło bez ojca. Jesigej długo sobie nie pożył, albowiem gdy Temudżynek miał 9 lat, Jesigej został otruty przez swoich wrogów, Tatarów. Późniejszy wielki wódz długo pielęgnował w sercu urazę, aż wreszcie zemścił się na Tatarach zamieszkałych w obrębie swoich włości wyrzynając ich w pień. Zapewne nie byłby zadowolony wiedząc, że w Europie to jego i tylko jego wojska nazywano Tatarami. Ot, złośliwość losu. Temudżyn na Tatarach oczywiście nie poprzestał i konsekwentnie jednoczył plemiona pasterskie, a następnie ruszył poza granice Mongolii – zdobywać, palić i rabować – chociaż, mimo że sam był animistą, pozwalał podbitym ludom na wyznawanie ich własnej religii – islamu, buddyzmu, do koloru, do wyboru. To ciekawe, że koczownik z jurty miał w sobie więcej tolerancji niż niektórzy ludzie dzisiaj – może dzieciństwo na stepie dobrze wpływa na rozwój?

Wódka z wizerunkiem przodka
 
Wódka z wizerunkiem przodka
fot. Aleksandra Woźniak

Mongolia Wewnętrzna jest jednym z pięciu chińskich regionów autonomicznych – obok Tybetu, Xinjiangu, Guangxi i Ningxia. Język mongolski jest tu wszechobecny – zapowiedzi w autobusach, szyldy KFC i McDonalda… Czyngis-chan jest wszędzie, niczym Mao, objawia się nam na chociażby pod postacią wódki (etykieta) i na ulicy, w postaci pomników. No i mauzoleum. A właściwie pseudomauzoleum, bo gdzie spoczywa wódz, nadal nie wie nikt.

Mauzoleum Czyngis-chana znajduje się dokładnie pośrodku niczego. Jego walory poznawcze i turystyczne również specjalnie nie zachęcają do podjęcia wysiłku. Przewodnik Lonely Planet stwierdza zdawkowo, że „jeśli nie dysponujemy nadmiarem czasu, to właściwie można sobie odpuścić”, a zazwyczaj piejące peany na temat każdej tandety przewodniki chińskie, tym razem zachowują umiar jeśli chodzi o zachwyt nad tymże miejscem. Zwłaszcza, że tak naprawdę nie wiadomo, na jakiej podstawie akurat to miejsce zostało wskazane jako miejsce spoczynku wodza Mongołów. Jechać na pustynię, przesiadać się sto razy, nie móc znaleźć noclegu (KFC niestety nie jest całodobowe, dworzec zamknięty na noc, hotele tylko dla Chińczyków…) tylko po to, żeby zapłacić kupę pieniędzy za wstęp do zbudowanego niedawno średnio interesującego muzeum pośrodku pustki? A jednak warto. Grób Czyngis-chana odwiedzają bowiem nie biali turyści z Ameryki, ani nawet wszechobecni Chińczycy z najnowszymi modelami Canona lub Nikona na szyi. Odwiedzają go Mongołowie.

Aby tam dotrzeć, należy jednak przebyć długą i niełatwą drogę – ze stolicy prowincji, czyli spowitego smogiem i kurzem z pustyni Hohhotu (gdzie godziny szczytu trwają non stop, więc zdążenie na jakikolwiek autobus graniczy z cudem) do wybudowanego na środku pustyni miasta Ordos (które, żeby trochę utrudnić sprawę, nazywane jest również Dongshengiem, czyli „Zwycięstwem na Wschodzie” – czyżby jakieś odniesienie do legendarnego wodza?). Miasto Ordos jest tak ohydne, że skutecznie zniechęca do dalszej wędrówki. A tu czeka jeszcze batalia z paniami z informacji i kas, z których jedne twierdzą, że do mauzoleum Temudżyna można dojechać, a inne że nie, skąd. Chińska nazwa tegoż obiektu („chengling” – „Kopiec Czenga”) niewtajemniczonym w lingwistyczne zagwozdki onomastyki Państwa Środka nie pomaga. Autobus nie dojeżdża oczywiście pod bramę grobowca, ale na skrzyżowanie pięć kilometrów stamtąd – a na nich czyha już grupa przedsiębiorczych Chińczyków gotowych zawieźć do celu za rozsądną cenę. Gratis widok po drodze na pasące się wielbłądy.

Mauzoleum w pełnej krasie
 
Mauzoleum w pełnej krasie
fot. Aleksandra Woźniak

Droga wiodąca do mauzoleum jest urządzona w stylu tradycyjnie chińskim – to znaczy długa, szeroka, dużo schodów i płyt chodnikowych, a przede wszystkim zaczyna się okienkiem z biletami. Tradycyjnie próbuję oszukać system i kupić zniżkowy bilet na starą polską legitymację studencką (cóż za chytra białaska, której się nie chce płacić 100 juanów za „zabytek” pośrodku niczego!). Już na schodach, za konnym pomnikiem wodza, nawiązuję ciekawą znajomość. Moim przewodnikiem po tymże obiekcie jest od tej pory niewiele ode mnie starszy Mongoł z Dongbei’u (dosłownie „północny wschód” – region na tym właśnie krańcu Chin, obejmujący trzy prowincje – Heilongjiang, Liaoning i Jilin).

Przed głównym budynkiem kompleksu stoją obo (lub ovo) – rytualne kopce z kamieni, ozdobione błękitnym materiałem. Również są miejscem kultu – na stepie w Mongolii można znaleźć przy nich kości zwierząt. Te są jednak cywilizowane i pozbawione podobnych atrakcji. Wchodzimy do budynku, oglądamy siodło Czyngis-chana, broń oraz inne sprzęty, które rzekomo należały do Czyngis-chana. Ale to nie jest główny punkt programu. Otóż jest jeszcze jedna salka…

Cała aleja obo...
 
Cała aleja obo...
fot. Aleksandra Woźniak

A to, co się dzieje w środku przerasta najśmielsze oczekiwania. Na środku wyłożonej dywanami sali stoi wielki złoty posąg Czyngis-chana. Przed posągiem znajduje się imponujących rozmiarów naczynie wypełnione… ogromnymi kawałkami mięsa. A właściwie kawałami. Niestety nie znam się na oprawianiu świni ani krowy, ale faktura i wielkość tych ofiar dla wodza kojarzyły mi się z tym, co w literaturze historycznej i fantasy określa się jako „udziec”. Kilka dużych, chyba nie do końca oprawionych udźców. Na dywanie siedzi grupa mężczyzn ubranych w tradycyjne kolorowe stroje i nakrycia głowy, niskimi głosami inkantują pieśni. Mój towarzysz zachęca mnie do złożenia pokłonu wielkiemu wodzowi, jednak obecność śpiewających i modlących się mężczyzn sprawia, że czuję się wystarczająco nie na miejscu, by rzucać się w oczy jeszcze bardziej. Klęka więc sam przed posągiem, zapala kadzidło i kłania się trzykrotnie swojemu przodkowi.

Cały widok jest ogólnie rzecz biorąc niesamowity, ale robić zdjęcia tak jakoś głupio...

Kiedy wychodzimy z budynku, pomaga zejść ze schodów wiekowej Mongołce. Kobieta chodzi o kulach, z wysiłkiem ciągnąc za sobą nienaturalnie wykręconą lewą nogę. A jednak, ubrana w tradycyjny mongolski strój, pokonała dziesiątki schodów i metry chodnika, aby oddać cześć swojemu wielkiemu przodkowi.

Niebiańska platforma –  miejsce, gdzie oddawano cześć niebiosom
 
Niebiańska platforma – miejsce, gdzie oddawano cześć niebiosom
fot. Aleksandra Woźniak

Na terenie mauzoleum znajduje się również „tiantan”, dosłownie „niebiańska platforma”. Tą nazwą określa się zazwyczaj Świątynię Nieba w Pekinie, oznacza jednak każde okrągłe podwyższenie (jedno znajduje się też w Xi’anie), na którym odmawia się modlitwy i odprawia się rytuały na cześć nieba. Trzeba ja obejść trzy razy, zgodnie z ruchem wskazówek zegara. Po co? Nie wiadomo, ale po co kusić los… Zaciekawiły mnie również tablice przestrzegające przed karmieniem świętych koni. Mój nowy mongolski kolega poinformował mnie tylko, że konie gryzą, a na razie ich tu nie ma, będą dopiero późną wiosną, pomijając zupełnie intrygujący aspekt ich świętości. Ale jakie inne zwierzęta mogłyby paść się w okolicach mauzoleum wodza Mongołów – ludzi, o których mówi się, że rodzą się w siodle?

Błękitny materiał powiewa nad kopcem
 
Błękitny materiał powiewa nad kopcem
fot. Aleksandra Woźniak

Wydaje się, że mauzoleum jest, delikatnie mówiąc, rzadko odwiedzane. Zarówno przez Chińczyków, jak i…. Co ja mówię. Ciekawe kiedy ostatni raz dotarł tam ktoś biały? Przebrnął przez dworzec w Hohhocie, Ordosie i tej dziurze na środku pustyni? Chińczycy zresztą też za niewygodami nie przepadają. I tym sposobem Czyngis-chan, jego wyznawcy i ich śpiewy, ich tradycyjne stroje, święte konie, mięso i w ogóle wszystko staje się jednak niezapomnianym doświadczeniem.

  • « Poprzednia
  • 1
  • 2
  • 3
  • Następna »

Komentarze (0)

Brak komentarzy, bądź pierwszy!

Twój komentarz

Infolinia(22) 487 55 85

Pn.-Pt. 8-19;So-Nd. 9-19

Wyprawy pod patronatem Etraveler.pl

  • Równoleżnik Zero 2015 – Wrocławski Festiwal Podróżniczy im. Olgierda Budrewicza

    Równoleżnik Zero 2015 – Wrocławski Festiwal Podróżniczy im. Olgierda Budrewicza

    Autor: Źródło: materiały promocyjne

    Data publikacji: 25.03.2015 09:20

    Liczba odwiedzin: 3337

    Festiwal Podróżniczy im. Olgierda Budrewicza Równoleżnik Zero, który odbędzie się w dniach 9-11 kwietnia 2015 r. w Mediatece (Pl. Teatralny 5) i Bibliotece Turystycznej (ul.Szewska 78) to wydarzenie skierowane do osób pragnących poczuć klimat podróżowania oraz wspaniała okazja do spotkania z podróżnikami i autorami książek. Tegoroczna edycja będzie poświęcona krajom Ameryki Północnej i Środkowej. »

    Tagi: spotkania i imprezy podróżnicze, patronat medialny

  • Spotkanie z podróżnikiem: „Chcieć to móc” – Paweł Kilen w pięć lat po świecie

    Spotkanie z podróżnikiem: „Chcieć to móc” – Paweł Kilen w pięć lat po świecie

    Autor: Etraveler.pl

    Data publikacji: 02.03.2015 10:11

    Liczba odwiedzin: 3321

    Pięcioletnia podróż Pawła Kilena w poszukiwaniu przygody i spełnienia marzeń. Z lekkim zarysem planu i z bardzo małym budżetem. Udowadnia wszystkim, a przede wszystkim sobie, że powiedzenie „Chcieć, to móc” nie jest fikcją. »

    Tagi: spotkania i imprezy podróżnicze, patronat medialny

  • WyCHILEoutowana

    WyCHILEoutowana

    Autor: Etraveler.pl

    Data publikacji: 26.09.2014 12:38

    Liczba odwiedzin: 8994

    „Nigdzie indziej na świecie nie ma tylu Niemców, którzy mówią po hiszpańsku i czczą bohatera narodowego o nazwisku O’Higgins”. Właśnie ta, zasłyszana wieki temu opinia na temat Chile pchnęła moje zainteresowania w kierunku owego chudego jak patyk kraju. Choć od tamtego czasu minęło już wiele lat, ciekawość pozostała, ale decyzja o wyjeździe zapadła dopiero niedawno. »

    Tagi: patronat medialny, ameryka południowa, chile, patagonia

  • Czas na debiut – Strefa Darien

    Czas na debiut – Strefa Darien

    Autor: Etraveler.pl

    Data publikacji: 25.09.2014 10:24

    Liczba odwiedzin: 4947

    Książka Michała Zielińskiego to osobisty zapis wrażeń z wyprawy do jednego z najmniej uczęszczanych rejonów świata – południowoamerykańskiej selvy, czyli dżungli. »

    Tagi: patronat medialny

  • Kurs na Indonezję

    Kurs na Indonezję

    Autor: Etraveler.pl

    Data publikacji: 19.09.2014 09:47

    Liczba odwiedzin: 5815

    Karolina i Bartek, para młodych inżynierów z Krakowa i autorów bloga Kurs na Wschód, wkrótce rusza w kolejną podróż. Tym razem zamierzają odwiedzić Indonezję, przyjmując za cel nie tylko relaks pod palmami, ale także zebranie sporej ilości materiału reporterskiego, który ma czytelnikom ich bloga pokazać azjatycki kraj od podszewki. Karolina i Bartek obierają kurs na Indonezję! »

    Tagi: patronat medialny, azja, indonezja

  • 8000 km Across Canada

    8000 km Across Canada

    Autor: Etraveler.pl

    Data publikacji: 01.08.2014 16:09

    Liczba odwiedzin: 5475

    Czy można pokonać pieszo dystans 8000 km w ciągu 8 miesięcy, samotnie, bez większego wsparcia z zewnątrz, mierząc się z różnorodnymi warunkami klimatycznymi oraz terenowymi? Można, trzeba mieć tylko jasno określony cel. A taki z pewnością przyświeca Jakubowi Mudzie, który wraz z początkiem stycznia 2015 roku wybiera się w pieszą wyprawę 8000 km Across Canada, od wybrzeża Pacyfiku aż po Atlantyk. »

    Tagi: patronat medialny, ameryka północna, kanada

  • 850 km, by znaleźć dom

    850 km, by znaleźć dom

    Autor: Anna Kaca

    Data publikacji: 16.07.2014 11:07

    Liczba odwiedzin: 5235

    W tegoroczne wakacje razem z moim czworonogiem pokonam pieszo 800 km, promując adopcje psów aktywnych. Od Karkonoszy po Bieszczady będę prezentować ludziom dwa bardzo aktywne psy, które od wielu lat nie potrafią znaleźć domu. Pokaże również, że wakacje można spędzać ze swoim czworonogiem w fajny dla obu stron sposób. »

    Tagi: patronat medialny

  • Archeolodzy (znowu) w podróży – czyli autostop w Skandynawii tropami wikingów

    Archeolodzy (znowu) w podróży – czyli autostop w Skandynawii tropami wikingów

    Autor: Archeolodzy w podróży

    Data publikacji: 11.07.2014 12:45

    Liczba odwiedzin: 4084

    Minął ponad rok, odkąd grupa archeologów i jeden grafik zdecydowali się na podróż swojego życia, odwiesiła na jakiś czas pracę i studia i wyruszyła do Rosji. Teraz, projekt „Archeolodzy w Podróży” odżywa – w nieco zmienionym składzie (więcej info tutaj: http://archeolodzywpodrozy.blogspot.com/p/o-nas.html) ruszamy tym razem na północ! »

    Tagi: europa, norwegia, skandynawia, patronat medialny

  • Z uśmiechem na (Bliski) Wschód

    Z uśmiechem na (Bliski) Wschód

    Autor: Tomasz Korgol

    Data publikacji: 01.07.2014 11:07

    Liczba odwiedzin: 3976

    Celem mojej najbliższej wyprawy jest Nepal. Trasa wiedzie z Wrocławia przez Węgry, Bułgarię, Rumunię, Turcję, Gruzję, Armenię, Irak (Kurdystan), Iran, Pakistan, Indie, Nepal. Łącznie 15 tysięcy kilometrów, samotnie, autostopem. Wyprawa jest częścią projektu pod nazwą ,,Z uśmiechem na (Bliski) Wschód”. »

    Tagi: patronat medialny, azja, indie, nepal

  • Podróżować to żyć – podsumowanie I Festiwalu Podróżniczego Klubu Szalonego Podróżnika

    Podróżować to żyć – podsumowanie I Festiwalu Podróżniczego Klubu Szalonego Podróżnika

    Autor: Etraveler.pl

    Data publikacji: 30.05.2014 11:39

    Liczba odwiedzin: 3617

    W trakcie minionego I Festiwalu Podróżniczego Klubu Szalonego Podróżnika w Środzie Wielkopolskiej, któremu patronował między innymi portal Etraveler.pl, słuchacze mieli okazję nie tylko przenieść się w odległe i niezwykle różnorodne części świata, ale i dostali spory zastrzyk inspiracji, po którym na pewno niełatwo będzie wysiedzieć w domu. »

    Tagi: europa, polska, patronat medialny

  • Gobi Expedition 2014

    Gobi Expedition 2014

    Autor: Łukasz Kraka-Ćwikliński

    Data publikacji: 26.05.2014 16:34

    Liczba odwiedzin: 3740

    Wyprawa przez drugą co do wielkości pustynię na świecie zbliża się wielkimi krokami. Do jej rozpoczęcia zostały niespełna dwa miesiące, co sprawia, że jest to dobry moment, by przypomnieć zainteresowanym, na czym polega jej wyjątkowość. »

    Tagi: azja, mongolia, gobi, patronat medialny

  • Festiwal Podróżniczy u Przyrodników

    Festiwal Podróżniczy u Przyrodników

    Autor: Etraveler.pl

    Data publikacji: 26.05.2014 15:10

    Liczba odwiedzin: 3073

    Już w najbliższy piątek (30.05.) rusza w Lublinie Festiwal Podróżniczy u Przyrodników. W programie znalazły się slajdowiska z całego świata: Kolumbia, Antarktyda, Portugalia, Niemcy, Słowenia, Chorwacja) oraz z Polski (Opolszczyzna i Białowieski Park Narodowy). Ideą Festiwalu jest ukazanie piękna i bogactwa przyrody w skrajnie różnych rejonach świata. »

    Tagi: spotkania i imprezy podróżnicze, patronat medialny

  • Bałkany Trip 2014

    Bałkany Trip 2014

    Autor: BusTrip into the Wild

    Data publikacji: 12.05.2014 09:20

    Liczba odwiedzin: 15277

    Jak opisać w kilku słowach projekt BusTrip Into The Wild? 26-letni volkswagen T3, siedmioro podróżników i 12 krajów, które chcemy odwiedzić w trzy tygodnie, jak najmniejszym kosztem. »

    Tagi: patronat medialny, europa

  • I Festiwal Podróżniczy Klubu Szalonego Podróżnika w Środzie Wielkopolskiej

    I Festiwal Podróżniczy Klubu Szalonego Podróżnika w Środzie Wielkopolskiej

    Autor: Etraveler.pl

    Data publikacji: 28.04.2014 10:02

    Liczba odwiedzin: 23751

    Już 23 i 24 maja rusza w Środzie Wielkopolskiej pierwszy Festiwal Podróżniczy organizowany przez Klub Szalonego Podróżnika. Dwa dni festiwalowe będą składać się z prezentacji prelegentów o „Statuetkę Klubu Szalonego Podróżnika” za najlepszą prezentację podróżniczą, prezentacji filmów oraz relacji podróżniczych zaproszonych gości specjalnych. Poza tym na każdego z uczestników czekają liczne konkursy i atrakcje festiwalowe. »

    Tagi: spotkania i imprezy podróżnicze, patronat medialny

  • 4 Żywioły – podróż autostopem dookoła Islandii

    4 Żywioły – podróż autostopem dookoła Islandii

    Autor: Joanna Maślankowska i Adam Wnuk

    Data publikacji: 15.04.2014 11:35

    Liczba odwiedzin: 3988

    1 miesiąc, 2 autostopowiczów i 4 żywioły do pokonania. Podczas miesięcznej wyprawy zasmakujemy dań gotowanych w rozgrzanej ziemi, wykąpiemy się w najwspanialszych wodospadach Europy, staniemy na skraju dwóch ogromnych płyt tektonicznych jednocześnie i (mam nadzieję) nie zostaniemy porwani razem z namiotem przez niezwykle silne wiatry. Wszystko to z dobytkiem na plecach i wyciągniętym w górę kciukiem. »

    Tagi: patronat medialny, europa, islandia

  • I Festiwal Podróżniczy w Środzie Wielkopolskiej

    I Festiwal Podróżniczy w Środzie Wielkopolskiej

    Autor: Etraveler.pl

    Data publikacji: 21.03.2014 14:44

    Liczba odwiedzin: 36853

    24 maja 2014 r. w Ośrodku Kultury w Środzie Wielkopolskiej w ramach Średzkich Sejmików Kultury 2014 odbędzie się I Festiwal Podróżniczy zorganizowany przez poznański Klub Szalonego Podróżnika. W ramach Festiwalu przewidziane są przede wszystkim prelekcje podróżnicze, slajdowiska, dyskusje i spotkania z podróżnikami. Prelegenci przedstawią swoje dotychczasowe podróże po różnych regionach świata i opowiedzą związane z nimi historie, przygody i wrażenia. »

    Tagi: spotkania i imprezy podróżnicze, patronat medialny

  • « Poprzednia
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
  • Następna »

Spotkania i imprezy podróżnicze